Elektrostymulacja dna miednicy po operacji prostaty: kiedy ma sens

„Czy elektrostymulacja pomoże na nietrzymanie moczu po operacji prostaty?" To pytanie zadają sobie mężczyźni, którzy próbowali ćwiczyć i mają wrażenie, że nic się nie dzieje. Czasem to wrażenie jest prawdziwe: mięsień faktycznie nie reaguje na polecenie i nie ma czego ćwiczyć.

Czy elektrostymulacja pomoże po prostatektomii

Uczciwa odpowiedź jest skromniejsza niż w reklamach. U kobiet elektrostymulacja ma dłuższą historię stosowania, a przy mężczyznach po prostatektomii dowody, że sama poprawia kontrolę nad pęcherzem, są słabsze. Podstawą pozostają ćwiczenia dna miednicy, najlepiej z biofeedbackiem, który pokazuje na ekranie, czy napinasz właściwy mięsień.

Miejsce dla prądu jest gdzie indziej: przy mięśniu, który nie odpowiada. Jeśli po zdjęciu cewnika prosisz go o skurcz, a na ekranie EMG nie widzę prawie nic, ćwiczenia nie mają się od czego zacząć. Impuls robi wtedy to, czego polecenie z głowy jeszcze nie potrafi, i pierwszy raz czujesz, co masz napinać. O samym powrocie do kontroli piszę szerzej w tekście o nietrzymaniu moczu po prostatektomii.

Cztery warunki, zanim w ogóle zaczniemy

Pierwszy to zgoda urologa. Po operacji tkanki się goją, a zespolenie między pęcherzem a cewką potrzebuje czasu, więc termin ustala lekarz prowadzący, nie ja i nie Ty. Zwykle wchodzi w grę dopiero po zdjęciu cewnika. Jeśli jeszcze go masz, przeczytaj najpierw o pierwszych dobach po operacji.

Drugi to badanie. Sprawdzam, czy mięsień w ogóle odpowiada, czy jest osłabiony czy napięty i czy nie ma powodu, dla którego impuls nic nie zmieni. Trzeci to dobór elektrod, a czwarty ćwiczenia równolegle, bo sama stymulacja bez nich zostaje ciekawostką.

Jakie elektrody i jak wygląda sesja

U mężczyzn stosuje się elektrody powierzchniowe naklejane na skórę krocza albo elektrodę doodbytniczą. Wybieram tę pierwszą, kiedy tylko to możliwe, a doodbytniczą wtedy, gdy potrzebuję dojść bliżej mięśnia i zgadzasz się na to po wyjaśnieniu, co i po co robię. Możesz odmówić i sesja zostaje przy elektrodach na skórze.

Sesja trwa od kilku do kilkunastu minut. Czujesz mrowienie i rytmiczny skurcz w kroczu, a natężenie zwiększam stopniowo. Nie powinno boleć. Jeżeli robi się nieprzyjemnie, mówisz i zmniejszam moc.

Liczby zabiegów z góry nie podam. Po kilku spotkaniach sprawdzam, czy skurcz jest lepiej wyczuwalny, i wtedy decyduję, czy kontynuować, zmienić ustawienia albo odpuścić tę metodę.

A przy parciu naglącym i przeroście prostaty

Elektrostymulację stosuje się też przy parciu naglącym, żeby uspokoić nadmiernie pobudliwy pęcherz. U mężczyzn z przerostem prostaty w tle nie ruszam tego, dopóki urolog nie wykluczy zalegania moczu, bo najpierw trzeba wiedzieć, dlaczego pęcherz się spieszy. Podstawą pozostają nawyki opisane w tekście o pęcherzu nadaktywnym u mężczyzn, a sama stymulacja jest dodatkiem, nie pierwszym krokiem.

Skąd wiadomo, czy to Ci pomaga

Po kilku sesjach porównuję to, co widać na ekranie EMG, z tym, co było na początku: czy skurcz jest wyraźniejszy i czy potrafisz go utrzymać. Do tego dochodzi Twoja własna obserwacja, na przykład ile wkładek zużywasz w ciągu dnia i w jakich sytuacjach mocz ucieka. Dzięki temu decyzja o dalszym ciągu nie opiera się na wrażeniu.

Jeżeli mięsień nadal nie odpowiada, nie przedłużam stymulacji na siłę. Wracam do badania i sprawdzam, czego nie zauważyłam, bo czasem powodem jest napięcie, a nie osłabienie, i wtedy potrzebny jest zupełnie inny plan.

Kiedy z elektrostymulacji rezygnujemy albo pytamy lekarza

Nie stosuję jej przy rozruszniku serca ani przy aktywnej infekcji dróg moczowych. Nie zaczynam też, jeśli ktoś ma krwawienie, którego przyczyny jeszcze nie znamy, albo trwającą chorobę nowotworową w miednicy, gdzie o wszystkim decyduje onkolog. Osobno wymieniam padaczkę.

Przy sztucznym zwieraczu cewki, taśmie podcewkowej albo innym implancie najpierw rozmawiam z urologiem, który go wszczepiał. O tym, czy operacyjne rozwiązanie w ogóle wchodzi w grę i po co się je rozważa, piszę w tekście o operacji na nietrzymanie moczu u mężczyzn.

Od czego zacząć w Szczecinie

Od pierwszej wizyty, nie od stymulatora. Jak ona przebiega krok po kroku, opisałam w tekście o pierwszej wizycie u fizjoterapeuty urologicznego, a ćwiczenia, które mają iść obok, w tekście o czterech błędach w ćwiczeniach dna miednicy.

Najczęstsze pytania

Czy elektrostymulacja pomoże na nietrzymanie moczu po operacji prostaty?

Może pomóc w jednej konkretnej sytuacji: kiedy nie potrafisz wykonać skurczu mięśnia dna miednicy, więc nie masz jak ćwiczyć. Impuls elektryczny pobudza wtedy mięsień i pokazuje, co masz napinać. Jako samodzielna metoda u mężczyzn po prostatektomii jest jednak słabo udokumentowana, dlatego traktuję ją jako dodatek do ćwiczeń, nie zamiennik.

Kiedy po operacji prostaty można zacząć elektrostymulację?

Dopiero po zgodzie urologa prowadzącego. Musi minąć czas gojenia, a cewnik musi być zdjęty. Terminu nie ustalam sam ani nie podaję z góry, bo zależy od rodzaju zabiegu i tego, jak przebiega gojenie.

Czy elektrostymulacja dna miednicy u mężczyzny boli?

Nie powinna. Czuje się mrowienie i rytmiczny skurcz w okolicy krocza, a natężenie zwiększa się stopniowo do poziomu wyraźnie wyczuwalnego, ale komfortowego. Jeśli robi się nieprzyjemnie, mówisz o tym od razu i zmniejszam moc albo przerywam.

Czy elektrostymulacja jest bezpieczna przy rozruszniku serca albo sztucznym zwieraczu?

Przy wszczepionym rozruszniku serca elektrostymulacji zwykle w ogóle nie stosuję. Przy sztucznym zwieraczu cewki albo innym implancie najpierw pytam urologa, który go wszczepiał, i bez jego zgody nie zaczynam. Te informacje podaj mi przed pierwszą sesją.