Po usunięciu macicy - co robić w pierwszych dobach

Wypis ze szpitala po usunięciu macicy potrafi być zaskakująco krótki. Kilka zdań o ranie, termin kontroli i tyle. Dopiero w domu, przy pierwszym samodzielnym wstawaniu z łóżka, zaczyna się prawdziwa lista pytań: czy mogę się schylić, czy wolno mi wziąć zakupy, czy to normalne, że ciągnie w podbrzuszu.

Do tego dochodzą dobre rady od bliskich. Wszystkie życzliwe, część sprzeczna, a najczęstsza brzmi „poleż sobie". Odpoczynek rzeczywiście jest potrzebny, tylko że leżenie przez cały dzień działa dokładnie odwrotnie, niż byś chciała.

Dlaczego pierwsze doby po operacji tak dużo znaczą

Tkanki goją się w tym ustawieniu, w którym je trzymasz. Blizna nie powstaje w próżni, tylko dopasowuje się do postawy, którą przyjmujesz przez większość doby. Jeśli przez dwa tygodnie chodzisz skulona, bo tak mniej ciągnie, to właśnie w takiej pozycji tkanki się poukładają.

Dlatego rekonwalescencję da się wspierać od samego początku, jeszcze zanim ktokolwiek dotknie Cię na leżance. Cztery rzeczy poniżej są proste i wykonuje się je w domu. Żadna z nich nie ma boleć, a jeśli boli, to jest sygnał, żeby odpuścić, a nie żeby zacisnąć zęby.

Wyprostuj się: blizna goi się do Twojej postawy

Po operacji w obrębie brzucha odruchowo się kulimy. Ciało chroni okolicę rany, przygarbia się, przyciąga barki do przodu. To zrozumiałe, ale im dłużej trwa, tym mocniej przód ciała się skraca i tym więcej pracy zostaje na później.

Ćwiczenie, które to odwraca, jest banalnie proste. Stań przed ścianą, połóż na niej płasko obie dłonie i wspinaj się nimi coraz wyżej, jednocześnie podchodząc bliżej ściany. Wydłużysz w ten sposób cały przód ciała i zmniejszysz uczucie ciągnięcia w okolicy blizny. Od trzeciej doby po operacji możesz to robić dwa albo trzy razy dziennie.

Ten sam mechanizm działa po cesarskim cięciu, tylko wychodzi na jaw wcześniej, bo z noworodkiem trudno o spokojne wstawanie. Chód i sposób podnoszenia się z łóżka w tamtej sytuacji rozpisałam osobno, we wpisie o pierwszych krokach po cesarce.

Rób to z wyczuciem. Zakres wybiera Twoje ciało, nie ambicja. W zależności od rodzaju operacji ciągnięcie w rejonie blizny bywa wyraźne, ledwie zauważalne albo nie ma go wcale i każda z tych wersji jest w porządku.

Oddychaj do żeber, czyli masaż blizny od środka

Oddech wygląda na najmniej spektakularną rzecz z tej listy, a robi najwięcej. Przy każdym wdechu przepona schodzi w dół i porusza wszystkim, co leży pod nią, łącznie z okolicą świeżej blizny. To dosłownie masaż od wewnątrz, wykonywany dziesiątki razy dziennie bez dotykania czegokolwiek dłonią. Przy okazji poprawia się przepływ krwi i limfy, a to jest paliwo dla regeneracji tkanek.

Połóż dłonie na bokach żeber tak, żeby kciuk został z tyłu, a palce od drugiego do piątego z przodu. Oddychaj głębiej, kierując powietrze w stronę dłoni, ale bez napinania się i bez wypychania brzucha na siłę. Wdech i wydech mają być płynne. Dwadzieścia takich wdechów kilka razy dziennie w zupełności wystarczy.

Jeśli nie masz pewności, czy w ogóle panujesz nad swoim oddechem, sprawdź to najpierw prostym ćwiczeniem oddechowym. Zajmuje dwie minuty i pokazuje, gdzie masz kontrolę, a gdzie jej brakuje.

Ruszaj się, ale bez forsowania

Nie bój się aktywności. Odpoczynek i nieforsowanie się są potrzebne w procesie zdrowienia, natomiast leżenie i siedzenie przez cały dzień wydłuża powrót do zdrowia, zamiast go skracać.

W pierwszych dobach chodzi o naprawdę niewiele: spacer po mieszkaniu, potem krótki na zewnątrz, lekkie rozciąganie, spokojny oddech, drobne prace domowe. Bez dźwigania i bez ćwiczeń brzucha, na te przyjdzie czas.

I jeszcze jedno, o czym warto wiedzieć zawczasu: po operacji masz prawo mieć lepsze i gorsze dni. Jednego dnia zrobisz więcej, drugiego mniej i to nie znaczy, że coś się cofnęło.

Pierwsza praca z blizną, jeszcze zanim się zagoi

Wstępną mobilizację blizny możesz zacząć już w pierwszych dobach po operacji, o ile nie ma żadnych powikłań. Poprawia to jej elastyczność i sprzyja gojeniu, a przy okazji oswaja Cię z tą okolicą, czego po takim zabiegu też nie da się przecenić.

Połóż dłoń płasko i poprzecznie na podbrzuszu tak, żeby blizna znalazła się mniej więcej w linii środkowego palca. Lekko dociśnij na dwie sekundy i odpuść na dwie sekundy. Powtarzaj tę sekwencję przez minutę, dwa albo trzy razy dziennie.

To nie jest masaż blizny w pełnym znaczeniu tego słowa. Nie rozcierasz szwu, nie przesuwasz skóry, nie odklejasz niczego. Właściwa praca z blizną, razem z technikami manualnymi i tapingiem, zaczyna się dopiero po zagojeniu i po kontroli u lekarza. Na to, jak ostatecznie będzie wyglądać blizna, wpływa zresztą więcej czynników niż sama pielęgnacja, od hormonów po skłonności skóry, i warto o tym wiedzieć, żeby nie obwiniać się o efekt, na który nie masz wpływu.

Zrezygnuj z dociskania i zapytaj lekarza, jeśli rana jest zaczerwieniona, sączy się, boli coraz mocniej albo masz gorączkę. To sytuacje, w których żadne domowe ćwiczenie nie jest pierwszym krokiem.

Kiedy warto przyjść do gabinetu

Nie ma jednego terminu dobrego dla wszystkich. Umów się, gdy blizna jest już zagojona, a wcześniej wtedy, gdy ciągnięcie w podbrzuszu nie odpuszcza, trudno Ci się wyprostować albo pojawiło się gubienie moczu przy kaszlu i śmiechu. Usunięcie macicy zmienia układ sił w miednicy, więc dno miednicy często wymaga po nim osobnej uwagi.

Na wizycie w gabinecie przy Milczańskiej 47A w Szczecinie sprawdzam bliznę, oddech, postawę i pracę dna miednicy. Pierwsze spotkanie trwa około 60 minut i to z niego wychodzi plan, a nie z gotowego zestawu ćwiczeń. Więcej o samym badaniu znajdziesz na stronie fizjoterapii uroginekologicznej. Jeśli martwi Cię wygląd blizny, zajrzyj też do wpisu o tym, czym różni się bliznowiec od blizny przerostowej.

Trzymaj się ciepło.