Odrętwienie blizny po cesarce - dlaczego nie czujesz skóry

„Nie czuję skóry nad blizną". Ta wiadomość wraca do mnie w kilku wersjach: raz jako całkowity brak czucia, raz jako mrowienie, raz jako wrażenie grubej warstwy waty między palcem a brzuchem. Prawie zawsze z dopiskiem, że nikt o tym wcześniej nie wspomniał.

Czy odrętwienie blizny po cesarce jest normalne

W ogromnej większości przypadków tak i to jest pierwsza rzecz, którą mówię. Zaburzone czucie nad blizną po cesarskim cięciu jest na tyle częste, że w gabinecie zaskakuje mnie raczej jego brak niż obecność.

W opisach medycznych spotkasz na to nazwę hipoestezja, czyli obniżone czucie. Brzmi groźnie, a znaczy dokładnie to, co czujesz: bodziec dociera, tylko słabiej i z opóźnieniem. Czasem dochodzi do tego mrowienie albo swędzenie, którego nie da się zlokalizować palcem.

To samo dzieje się po innych operacjach w obrębie brzucha, także tych przez małe nacięcia. Pisałam o tym przy okazji blizn po laparoskopii, bo tam wielkość blizny na skórze zupełnie nie odpowiada temu, co dzieje się pod nią.

Dlaczego skóra nad blizną przestaje czuć

Unerwienie powłok brzucha układa się skośnie. Nerwy biegną od kręgosłupa dookoła boku, do przodu i w dół, a im niżej, tym cieńsze robią się ich końcowe gałązki. Za skórę podbrzusza odpowiadają głównie dwa: nerw biodrowo-podbrzuszny i nerw biodrowo-pachwinowy.

Cesarskie cięcie wykonuje się dziś najczęściej poprzecznie, nisko nad spojeniem łonowym. To tak zwane cięcie Pfannenstiela, potocznie cięcie w linii bikini. Kosmetycznie jest znakomite, goi się dobrze i chowa pod bielizną. Ma jednak jedną konsekwencję: przechodzi dokładnie w poprzek tych cienkich gałązek.

Dlatego okolica bez czucia bywa większa niż sama blizna. Podczas operacji odsuwa się też płat skóry powyżej cięcia, więc pas przytępionego czucia potrafi sięgać kilka centymetrów w górę, aż w stronę pępka.

Dlaczego po drugiej cesarce bywa zupełnie inaczej

Dalej mnie to zaskakuje. Ta sama kobieta, dwa cesarskie cięcia, a raz czucie nad blizną jest zaburzone i raz nie. Albo odwrotnie: po pierwszym porodzie wróciło szybko, po drugim zostało na dłużej.

Powodów jest kilka i żaden nie zależy od Ciebie. Przebieg gałązek nerwowych różni się między ludźmi na tyle, że dwa milimetry w bok potrafią zmienić wszystko. Kolejne cięcie prowadzi się zwykle przez starą bliznę, a tam tkanki są już inne. Dochodzi do tego indywidualne bliznowacenie, o którym pisałam więcej przy tym, co wpływa na wygląd blizny po operacji.

Ile trwa powrót czucia

Najczęściej czucie wraca stopniowo przez kolejne miesiące, a pełniejszy obraz widać po roku, czasem po dwóch. Zwykle wygląda to tak, że obszar bez czucia kurczy się do wąskiego pasa tuż przy samej bliźnie, a reszta brzucha wraca do normy niezauważalnie.

Bywa też, że mały fragment już zostanie inny. Nie boli, nie przeszkadza w codzienności, po prostu czuje słabiej. Nie umiem podać Ci terminu i nie będę zgadywać, bo w tej jednej sprawie różnice między kobietami są ogromne.

Co możesz robić w domu

Skóra uczy się czuć na nowo wtedy, kiedy dostaje co czuć. Dwa, trzy tygodnie codziennego dotyku robią tu więcej niż miesiąc czekania, aż samo przejdzie.

Bodźcowanie skóry polega na dostarczaniu okolicy różnych faktur. Przesuwaj po niej ręcznik frotté, potem miękką gąbkę, potem same opuszki palców. Rób to przez dwie, trzy minuty i spróbuj przy okazji jednej rzeczy: zamknij oczy i zgadnij, czym akurat dotykasz. To wygląda na zabawę, a jest dokładnie tym ćwiczeniem, którego potrzebuje mózg, żeby na nowo połączyć bodziec z miejscem.

Do tego kontrast temperatur, ale wyłącznie na w pełni wygojonej bliźnie. Pod prysznicem polewaj okolicę naprzemiennie ciepłą i zimną wodą, po 10 sekund każdą, przez 2 do 3 minut. Nic więcej się nie dzieje, po prostu okolica dostaje wyraźny sygnał, którego od miesięcy nie dostawała.

Trzecia rzecz to praca z samą tkanką, czyli automasaż blizny po cesarskim cięciu. Mobilizacja blizny i bodźcowanie skóry świetnie się uzupełniają: pierwsze zajmuje się tym, co pod spodem, drugie samą powierzchnią. Razem zajmują mniej niż pięć minut wieczorem.

Kiedy warto to komuś pokazać

Samo odrętwienie nie boli i to jest dobry wyróżnik. Umów się natomiast, jeśli pojawia się coś z tej listy:

• ból piekący, strzelający albo przypominający prąd, schodzący do pachwiny lub na udo,
• nadwrażliwość zamiast braku czucia, kiedy nawet gumka od bielizny jest nie do wytrzymania,
• obszar bez czucia, który zamiast się kurczyć, powiększa się z miesiąca na miesiąc,
• punkt na bliźnie, który wciąga się do środka i wyraźnie ciągnie przy prostowaniu.

Takie objawy mogą wskazywać na podrażnienie albo uwięźnięcie gałązki nerwu w bliźnie. To już temat na rozmowę z lekarzem prowadzącym i na terapię prowadzoną inaczej, bo przy nadwrażliwości pracujemy odwrotnie niż przy odrętwieniu: desensytyzacja polega na stopniowym oswajaniu okolicy z bodźcem, od najłagodniejszego, żeby układ nerwowy przestał traktować dotyk jak zagrożenie.

Jak to wygląda na wizycie

Zaczynam od mapy. Sprawdzam wacikiem i palcem, gdzie dokładnie przebiega granica obniżonego czucia i czy jest symetryczna, a potem badam, jak blizna przesuwa się w każdej warstwie osobno. Dopiero to pokazuje, czy mamy do czynienia z samym czuciem, czy przy okazji z napięciem, które ciągnie okolicę.

Potem pracujemy manualnie i układamy plan na dom, bo między wizytami to Ty jesteś tą osobą, która dostarcza bodźców. Podobnie prowadzę kobiety w pierwszych dobach po usunięciu macicy, gdzie okolica blizny bywa równie mało czuła.

Pierwsza wizyta w gabinecie przy Milczańskiej 47A w Szczecinie trwa około 60 minut. Więcej o tym, czym zajmujemy się w tym okresie, znajdziesz na stronie fizjoterapii po porodzie.