Bolesne miesiączki - kiedy to nie jest „taka Pani uroda”

„Taka Pani uroda” to jedno z tych zdań, które słyszę od Was najczęściej. Zaraz obok „każda tak ma” i „urodzi Pani, to przejdzie”. Domyślam się, że jeśli miesiączka co miesiąc wyjmuje Cię z życia na dzień albo dwa, to usłyszałaś je już nie raz.

Czasem to prawda. Naprawdę są kobiety, u których ból bierze się po prostu ze sposobu, w jaki kurczy się macica, i nie stoi za tym żadna choroba. Ale nie zawsze tak jest, i właśnie o tej drugiej możliwości mówi się za mało.

Dwie różne historie pod jedną nazwą

Ból miesiączkowy dzieli się na pierwotny i wtórny, i w tej rozmowie to rozróżnienie jest najważniejsze.

Ból pierwotny towarzyszy Ci zwykle od pierwszych miesiączek i wynika z samego mechanizmu skurczów macicy, a narządy przy tym wyglądają prawidłowo. Rozpisałam go osobno we wpisie o przyczynach pierwotnych bolesnych miesiączek, więc tutaj go zostawiam.

Dziś o tym drugim. Ból wtórny pojawia się później, u kobiety, która przez lata miesiączkowała spokojnie albo znośnie, i z cyklu na cykl robi się mocniejszy. To on jest sygnałem, żeby rozejrzeć się głębiej.

Co może stać za bólem wtórnym

Poniżej rzeczy, które najczęściej znajduje ginekolog, kiedy zaczyna szukać. Czytaj to spokojnie, bo za chwilę napiszę, dlaczego ta lista nie jest powodem do paniki.

• Endometrioza, czyli tkanka podobna do wyściółki macicy rosnąca tam, gdzie jej być nie powinno. Potrafi dawać ból nie tylko w czasie miesiączki.
• Adenomioza, gdy ta sama tkanka wnika w mięsień macicy. Typowo idzie w parze z obfitym krwawieniem.
• Mięśniaki i polipy, które zaburzają przebieg cyklu i zmieniają sposób, w jaki macica się kurczy.
• Torbiele jajników, dające ból często jednostronny i niekoniecznie w rytm miesiączki.
• Zrosty w miednicy, na przykład po operacji, cesarskim cięciu czy stanie zapalnym. Ograniczają ruchomość narządów, a ograniczona ruchomość potrafi boleć.
• Różnice w budowie macicy, z którymi się rodzimy i o których często dowiadujemy się dopiero przy okazji badań.

Wszystkie te rzeczy łączy jedno: wpływają na to, jak mocno i jak sprawnie kurczy się macica. Stąd ból, który potrafi rozłożyć na łopatki.

To nie jest lista do straszenia

Teraz najważniejsze zdanie w całym tym tekście, bo znam Wasze głowy i wiem, co się dzieje po przeczytaniu takiego wyliczenia.

To, że miesiączka boli, nie znaczy, że jesteś chora. U wielu z Was ból okaże się pierwotny, badania wyjdą czyste i skończy się na pracy nad tym, jak ciało radzi sobie z tymi kilkoma dniami. Chodzi wyłącznie o to, żeby nie zakładać z góry, że nie ma czego szukać.

Różnica między „każda tak ma” a „sprawdziłam i wiem” jest ogromna. Nawet jeśli wynik jest taki sam, druga wersja daje Ci spokój i punkt wyjścia.

Co warto pokazać ginekologowi

Diagnostyka należy do lekarza i tego nie da się obejść. Ja mogę Ci powiedzieć, na co zwrócić uwagę, żeby ta wizyta była konkretna.

• ból pojawił się albo wyraźnie urósł po latach spokojnych miesiączek,
• zwykłe leki przeciwbólowe przestały działać,
• boli także poza miesiączką, w połowie cyklu albo przy współżyciu,
• krwawienie zrobiło się wyraźnie obfitsze lub dłuższe,
• starasz się o ciążę i nie wychodzi.

Weź na wizytę notatki z kilku cykli. Który to był dzień, jak mocno bolało, co pomogło, co nie. Brzmi drobiazgowo, ale taki zapis mówi więcej niż zdanie „boli mnie od zawsze” i trudniej go zbyć. O tym, jak prowadzić taki dzienniczek, pisałam szerzej we wpisie o objawach falujących razem z cyklem.

Gdzie w tym wszystkim jestem ja

Powiem szczerze, bo wolę to postawić jasno: fizjoterapia nie wyleczy endometriozy ani nie usunie mięśniaka. Nie zastąpi ginekologa i nie postawi diagnozy.

Pracuję z czymś innym. Ból, który wraca co miesiąc przez lata, zostawia ślad w ciele: dno miednicy i brzuch uczą się trzymać napięcie w gotowości, oddech robi się płytki, tkanki tracą ruchomość. To napięcie samo w sobie potrafi ból podkręcać, więc powstaje błędne koło. Na wizycie sprawdzam, jak pracuje Twoje dno miednicy, jak oddychasz i jak ruchome są tkanki w miednicy i brzuchu, a potem szukamy sposobu, żeby to koło rozluźnić.

Bardzo często robimy to równolegle z leczeniem prowadzonym przez lekarza i tak jest najlepiej. Pierwsza wizyta w gabinecie przy Milczańskiej 47A w Szczecinie trwa około 60 minut, kolejne około 45. Badanie wewnętrzne wykonujemy tylko wtedy, gdy się na nie zgodzisz, i możesz się z niego wycofać na każdym etapie.

Nie obiecuję Ci, że po terapii miesiączka przestanie boleć, bo to zależy od tego, co za bólem stoi. Obiecuję, że nie usłyszysz ode mnie, że taka Twoja uroda.

Trzymaj się ciepło.